Neurorozwojowa koncepcja terapeutyczna wg Castillo Moralesa

[ostatnia aktualizacja 8.04.2013]

Neurorozwojowa koncepcja terapeutyczna wg Castillo Moralesa

Dlaczego terapia metodą Castillo Moralesa może pomóc dzieciom z PWS?

Terapia metodą Castillo Moralesa pomaga osiągnąć m.in.:

  1. Usprawnienie fizjologicznych funkcji pokarmowych takich jak ssanie, połykanie, żucie – dzieci z PWS zawsze mają początkowe problemy ze ssaniem, w związku z czym są karmione za pomocą sondy. Czasami wiotkość jest tak nasilona, że przez pierwsze miesiące życia dziecko wymaga alternatywnych metod karmienia.
  2. Domknięcie jamy ustnej – otwarta buzia to charakterystyczna cecha wszystkich dzieci z PWS.
  3. Poprawę artykulacji poprzez cofnięcie i podniesienie języka, a także normalizację napięcia mięśni języka, warg, podniebienia.
  4. Poprawę funkcji oddechowej – osoby z PWS mają często płytki i krótki oddech, ze względu na wiotkość mięśni oddechowych.
  5. Uzyskanie kontroli nad ruchami mięśni twarzy, pobudzenie ekspresji i mimiki twarzy – o dzieciach z PWS często mówi się, że mają twarz amimiczną.
  6. Zmniejszenie nadwrażliwości okolic twarzy i jamy ustnej – poprawa czucia powierzchniowego i głębokiego.
  7. Normalizację napięcia mięśni odpowiadających za prawidłową postawę i prawidłowy wzorzec ruchowy, poprawę kontroli i planowania ruchu, doskonalenie świadomości własnego ciała i poszczególnych jego części (rozwijanie schematu ciała).

 

Części koncepcji terapeutycznej:

  1. Neuromotoryczna terapia rozwoju – jej celem jest ograniczenie  wpływu na rozwój dziecka nieprawidłowych doświadczeń sensomotorycznych, aby uniknąć lub ograniczyć rozwój patologicznych lub nieprawidłowych wzorców postawy, ruchu lub zachowania w przyszłości. Celem terapii jest osiągnięcie prawidłowego wzorca ruchu i utrwalenie go, co w rezultacie pozwoli przybliżyć go do normy.
  2. Regulacyjna terapia ustno twarzową – dla pacjentów z zaburzeniami sensomotorycznymi w obrębie twarzy, jamy ustnej i gardła, szczególnie przeznaczona do leczenia zaburzeń ssania, połykania, żucia i mowy.
  3. Zaopatrzenie w specjalne płytki podniebienne, w zależności od potrzeb pacjenta, w połączeniu z regulacyjną terapią ustno- twarzową.

Założenia metody Castillo Moralesa

U podstaw terapii metodą Castillo Moralesa jest założenie, że kompleks ustno-twarzowy jest  powiązany z całym ciałem, tzn. zmiana postawy ciała wpływa na motorykę twarzy. Wynika to m.in. z połączenia czaszki z kręgosłupem, a także z połączenia żuchwy i kości gnykowej przez różne łańcuchy mięśniowe z obręczą barkową, a pośrednio z obręczą miednicy. Dlatego terapia ta współdziała z terapią ruchową całego ciała. Podczas samej terapii zwraca się baczną uwagę na ułożenie ciała, oparcie stóp na podłożu, żeby doprowadzić do wczesnej pionizacji. Terapia ta wspiera proces wyprostu, a także poruszania się. Zapobiega wtórnym patologiom poprzez wczesne oddziaływanie terapeutyczne. Wspomaga rozwój spostrzegania np. słyszenia, widzenia i czucia. Motywuje do samodzielności w jedzeniu, piciu, poruszaniu się oraz komunikowaniu się.

Oprócz powyższego założenia, metoda Castillo Moralesa bazuje na znajomości anatomii czynnościowej kompleksu ustno – twarzowego. Znając anatomię twarzy, a także funkcje poszczególnych mięśni i zależności między nimi, można oddziaływać na określone strefy motoryczne wywołując pożądaną odpowiedź mięśni.

Warto uświadomić sobie jak wiele różnych mięśni bierze udział w procesie mowy: mięśnie oddechowe i klatki piersiowej, mięśnie kontrolujące ustawienie głowy, mięśnie twarzy i jamy ustnej.

Na czym polega terapia metodą Castillo-Moralesa?

Terapia składa się między innymi z następujących elementów:

  • Ćwiczenia modelujące tj. ćwiczenia przygotowujące grupy mięśni ciała do stymulacji.
  • Ćwiczenia stymulujące strefy neuromotoryczne ciała w celu uaktywnienia mięśni np. mimicznych, ruchów związanych z procesem ssania , połykania, żucia oraz artykulacji, domykania jamy ustnej, podnoszenia i cofania języka.
  • Ćwiczenia wewnątrz jamy ustnej w celu normalizowania zaburzonego napięcia mięśniowego języka, podniebienia, policzków. Ćwiczenia mają na celu obniżenie odruchu wymiotnego, cofnięcie i podniesienie języka, aktywacji bocznych ruchów języka.
  • Ćwiczenia doskonalenia połykania oraz kontroli ślinienia się.

Techniki terapeutyczne stosowane w terapii to dotyk, rozciąganie, ucisk, głaskanie i wibrację. Przerywana wibracja podwyższa napięcie mięśniowe. Ćwiczenia poszczególnych partii mięśni wykonuje się w ściśle określonej kolejności.

Dyplomowani terapeuci metody Castillo Moralesa są to jedyne osoby w Polsce upoważnione (posiadające Certyfikat zatwierdzony przez niemieckie Stowarzyszenie Castillo Moralesa) do prowadzenia terapii wg. koncepcji R. Castillo Moralesa. Listę tych terapeutów można odszukać na stronie Stowarzyszenia Terapeutów Metody Castillo Moralesa www.castillomorales.pl

W wyniku systematycznej i długotrwałej terapii następuje poprawa poszczególnych funkcji.

__________

Źródło:

  1. „Ustno-twarzowa terapia regulacyjna (Uttr) według koncepcji Castillo-Moralesa u pacjentów z zespołem Downa” Agnieszka Nęcka, Anna Regner, Teresa Matthews-Brzozowska
  2. „Neurofizjologiczne metody usprawniania dzieci z zaburzeniami rozwoju”. Red. Sadowska Ludwika, AWF Wrocław, 2004.
  3. „Rola neurorozwojowej metody Castillo Moralesa w postępowaniu terapeutycznym i wczesnej stymulacji dzieci z grupy wysokiego ryzyka”. Teresa Kaczan, Impuls Kraków, 2006.
  4. „Dziecko z zaburzeniami rozwojowymi”, Beata Cytowska, Barbara Winczura, Impuls Kraków 2006
  5. „Ustno-twarzowa terapia regulacyjna” Rodolfo Castillo Morales, książka napisana przy współpracy Juana Jese Brondo i Barbary Haberstock, Fundacja „Promyk Słońca”, Wrocław, 2009.
  6. http://www.castillomorales.pl/ Stowarzyszenie Terapeutów Metody Castillo Moralesa

 

Opracowanie: Ewa Kobierska

Konsultacja merytoryczna: mgr Katarzyna Jarzębska, neurologopeda, pedagog specjalny, dyplomowany terapeuta metody Castillo Moralesa